Wiosną i latem wiele osób znajduje w lesie, parku albo przy drodze małe dzikie zwierzęta — sarenki leżące w trawie, młode zające, pisklęta czy małe jeże. Naturalnym odruchem jest chęć pomocy. Problem w tym, że bardzo często taka „pomoc” bardziej szkodzi, niż pomaga.
W większości przypadków młode zwierzę nie jest porzucone. Rodzice są w pobliżu i celowo zostawiają młode samo, aby nie przyciągać drapieżników.
Nie dotykaj i nie przenoś bez potrzeby
Najważniejsza zasada brzmi:
Jeśli zwierzę nie jest ranne i nie znajduje się w bezpośrednim niebezpieczeństwie, zostaw je dokładnie tam, gdzie zostało znalezione.
Dotyczy to szczególnie:
- młodych saren,
- zajęcy,
- piskląt,
- małych lisów,
- jeży.
Rodzice często wracają dopiero po kilku godzinach. Człowiek obserwujący miejsce przez kilka minut może błędnie uznać, że zwierzak został porzucony.
Jak rozpoznać, że dzikie zwierzę naprawdę potrzebuje pomocy?
Interwencja jest potrzebna, gdy:
- zwierzę jest wyraźnie ranne,
- ma widoczne złamania lub krwawi,
- zostało potrącone przez samochód,
- znajduje się na środku drogi lub w innym niebezpiecznym miejscu,
- w pobliżu znaleziono martwego rodzica,
- jest osłabione, wychłodzone albo nie reaguje,
- zostało zaatakowane przez psa lub kota.
W takich sytuacjach najlepiej skontaktować się z najbliższym ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt albo strażą miejską, leśnikami czy weterynarzem.
Dlaczego nie wolno zabierać młodych zwierząt do domu?
Dziko żyjące zwierzęta mają bardzo specyficzne potrzeby. Nieodpowiednie karmienie lub ogrzewanie może im poważnie zaszkodzić. Dodatkowo:
- młode może utracić kontakt z rodzicami,
- oswaja się z człowiekiem,
- ma mniejsze szanse na powrót do natury,
- stres może doprowadzić nawet do śmierci zwierzęcia.
W Polsce wiele dzikich gatunków objętych jest ochroną, a ich przetrzymywanie bez zgody może być nielegalne.
Co zrobić, gdy zwierzę jest w niebezpiecznym miejscu?
Jeśli młode zwierzę leży na środku drogi, chodnika lub w miejscu zagrożonym ruchem samochodowym:
- Delikatnie przenieś je tylko na niewielką odległość — najlepiej kilka metrów dalej w bezpieczne, spokojne miejsce.
- Nie zabieraj go do domu.
- Oddal się i pozwól rodzicom wrócić.
Warto użyć rękawiczek lub kawałka materiału, aby ograniczyć stres zwierzęcia.
Edukacja zamiast pochopnej pomocy
Chęć ratowania zwierząt wynika z empatii i dobrych intencji. Warto jednak pamiętać, że w przypadku dzikiej przyrody najczęściej najlepszą pomocą jest… nieingerowanie.
Zanim zabierzesz małe zwierzę z lasu lub parku:
- obserwuj je z dystansu,
- oceń, czy naprawdę potrzebuje pomocy,
- skonsultuj się z ośrodkiem rehabilitacji dzikich zwierząt.
Czasem odejście i pozostawienie naturze działania to najbardziej odpowiedzialna decyzja.
